STOWARZYSZENIE REKREACJI RUCHOWEJ
SŁUPSKA SEKCJA AIKIDO

HISTORIA AIKIDO

Współczesna sztuka walki aikido cieszy się stale rosnąca popularnością nie tylko w swoim rodzinnym kraju, ale również w Ameryce, Europie i Azji Południowo-Wschodniej. Dzieje aikido związane są ściśle z życiem jego twórcy - Morihei Ueshiby.
Historia aikido jest zawikłana i pełna niejasności. Wynika to z faktu, że na kształt aikido miały wpływ dzieje różnych szkół walki, które w ciągu biegu czasu wzajemnie się uzupełniały i przekształcały, kreując jednocześnie prądy filozoficzne mające swoje odbicie w kulturze i obyczajowości. Poniższy wykres obrazuje główne źródła inspiracji, którymi kierował się Morihei Ueshiba, rozwijając aikido.

Wykres: Źródła inspiracji rozwoju aikido

Źródło: Adle Westbrook, Aikido i dynamiczna sfera, Diamond books, Bydgoszcz 1997, s. 26.

Właściwy kształt aikido zyskało dopiero w XX wieku, ale jego poczštków doszukać się można w najdawniejszej historii Japonii.
Za twórcę najstarszej szkoły Daito Aikijitsu, która wiąże się z dzisiejszym aikido uznaje się księcia Teijun, szóstego syna cesarza Seiwa (850-880), który stworzył, na bazie "plebejskiego" jujitsu, sztukę elitarną, przeznaczoną do nauczania wśród najznaczniejszych samurajów. Za kontynuatorów szkoły Daito Aikijitsu uważa się Yoshiie Minamoto oraz jego brata Shinra Saburo Yoshi-mitsu, który swoją wiedzę medyczną i znajomość anatomii wykorzystał do udoskonalenia wielu technik. Sztuka aikijitsu przekazywana była z klanu do klanu: od Minamoto do Takeda, od Takeda do klanu Aizu, co sprawiło, że przekształciła się ona w kilka odmian. Teoretyczne połączenie nastąpiło za sprawą doktryny "aiki in yo ho", która sprawiła, że różne style zaczęło się określać wspólną nazwą oshikiushi. Przez Saigo Tanomo Chikamasa tajniki oshikiushi trafiły do Sokaku Takedy, znakomitego szermierza, nonkonformisty, a jednocześnie wielkiego tradycjonalisty, który pod wpływem Tanomo porzucił szermierkę na rzecz walki wręcz, tworząc podwaliny daito-ryu, sztuki, którą rozwinął potem jego syn -Takimune Takeda w swojej szkole w Abashiri . Najzdolniejszym uczniem Sokaku Takedy był Morihei Ueshiba.
Morihei Ueshiba urodził się 14 grudnia 1883 roku w Tanabe w prowincji Kii (obecnie Wakayama). Pierwsze nauki metod walki pobierał u swojego ojca, który nauczał sekretnego stylu aiai-ryu. Od 1890 roku uczęszczał do szkoły religijnej Jizodera, gdzie uczył się pisania, czytania, studiował konfucjonizm i buddyzm Shingon oraz praktykował sumo i pływanie. Następnie, po ukończeniu szkoły podstawowej i gimnazjum, zdobył wykształcenie w szkole ekonomicznej i został urzędnikiem. Zrezygnował z pełnienia funkcji na stanowisku państwowym po udziale w manifestacji politycznej. W roku 1902 wyjechał do Tokio i zaczął handlować materiałami piśmienniczymi. Wtedy też rozpoczął poważną naukę sztuk walki: kito-ryu jujitsu wraz z Tozawa Tokusaburo oraz shinkage-ryu (sztukę miecza). W roku 1903 zachorował na beri-beri, co zmusiło go do powrotu do rodzinnego Tanabe, gdzie ożenił się z Hatsu Itokawa, przyjaciółką z dziecięcych lat. W latach 1903-1907 odbył służbę wojskową, a po powrocie zaczął się angażować w ruchy polityczne i nie zaprzestawał nauk sztuk walki - tym razem w szkole Gotha Yagyu-ryu Jujitsu. W roku 1912 stanął na czele osiemdziesięciu ochotników i założył pionierską osadę w Shirataki na Hokkaido, gdzie utrzymywał się z uprawy roli. Tam też spotkał Sokaku Takedę. Nauka u Takedy była bardzo ciężka. Sokaku zamieszkał w domu O'Sensei, który musiał go żywić, kąpać, usługiwać mu, a ponadto płacić jednego jena za każdą wyuczoną technikę. Jednak w ten sposób poznał ok. 500 technik i otrzymał certyfikat ukończenia szkoły Daito-ryu. W 1919 roku, po pożarze w Shirataki, który doszczętnie zniszczył wioskę i na wiadomość o ciężkiej chorobie ojca Morihei Ueshiba opuścił Hokkaido. W tym czasie spotkał Deguchi Onisaburo, reprezentanta religii Omoto i twórcę filozoficznej doktryny, której ideałem był świat harmonii, miłości do człowieka, pokoju i dobroci. Zachwycony jego wizją O'Sensei, po śmierci ojca, osiedlił się w Ayabe w sąsiedztwie Deguchiego. W 1920 roku otworzył pierwsze dojo sztuk walki w swoim domu. Jego uczniami byli głównie wyznawcy Omotokyo, a później także oficerowie marynarki.
Dotkliwym ciosem dla Morihei Ueshiby była śmierć, narodzonych jeszcze na Hokkaido, jego dwóch synów: trzyletniego Tekamori i rocznego Kuniharu. Pomimo ciężkich doświadczeń, do których należały także: wprowadzony w 1921 roku zakaz wyznawania religii Omoto oraz zatrzymanie Deguchiego, dojo O'Sensei rozwijało się, a on sam, po raz pierwszy odcinając się od starych sztuk wojennych, stworzył Aikijujitsu, bardziej znane pod nazwą Ueshiba-ryu Aikijujitsu. W 1924 roku Morihei Ueshiba wraz ze zwolnionym Deguchim udał się w podróż do Mandżurii i Mongolii, tam udoskonalił swoją sztukę, wcielając technikę rzutu do swojej praktyki.
Narodziny aikido związane były z pojedynkiem pomiędzy O'Sensei a oficerem marynarki, mistrzem kendo. Morihei Ueshiba udaremniał każdy atak przeciwnika, potrafił przewidzieć następny ruch atakującego i zneutralizować go. Odkrycie to sprawiło, że rozmyślając po walce przeżył satori - oświecenie - odkrył zasadę zwycięstwa bez walki.
Późniejsze dzieje to okres propagowania aikido w Japonii i na świecie. Pierwsze dojo w Tokio powstało w 1927 roku, uczniami byli oficerowie i uniwersyteccy mistrzowie judo. Od 1934 roku liczne dojo powstały na terenie całej Japonii. W latach 1935-1938 nazwa Aiki Budo stała się nazwą oficjalną.
Były w historii aikido trudne okresy, jak choćby lata po II Wojnie Światowej, gdy Budo straciło swój prestiż i renomę, jednak idea sztuki walki wypracowana przez Morihei Ueshibę przetrwała, zdobyła powszechne uznanie tak wielkie, że dnia 26 kwietnia 1969 roku wczesnym rankiem O'Sensei umierał spokojny o dalsze losy ideałów swojego życia.
Współczesne aikido pojawiło się w Europie po raz pierwszy we Francji w 1951 roku. W Polsce w latach 1950-1960 pojawiły się próby zaistnienia aikido w sposób organizacyjny, ale bez powodzenia. Dopiero w 1976 roku Marian Osiński, zawodnik judo, założył i uruchomił jedną z pierwszych w Polsce sekcję aikido w Szczecinie.    Na bazie tej sekcji w Szczecinie powstał Stoczniowy Ośrodek Metodyki aikido (SOMA), który w tym okresie był kuźnią polskich aikidoków i głównym propagatorem tej sztuki walki w Polsce. W formie samodzielnej organizacji ogólnopolskiej aikido zaistniało w Polsce od roku 1990. Data ta wiąże się z powstaniem Polskiej Federacji aikido, która to organizacja uznana została przez Hombu Dojo w Japonii. Współcześnie w Polsce oprócz PFA istnieją również inne organizacje aikido, np.: Polskie Stowarzyszenie Aikido, Autonomiczna Akademia Aikido, Polska Unia Aikido i inne, które zrzeszają spore rzesze ćwiczących.
Sekcje aikido powstawały również na Pomorzu. W roku 1978 odnotowano ich funkcjonowanie w Złotowie i Szczecinku. W Słupsku Sekcja Aikido powstała w 1990 roku. Aktualnie Słupska Sekcja Aikido wchodzi w skład Słupskiego Towarzystwa Rekreacji Ruchowej "Aikido". Sekcja liczy około 100 osób ćwiczących w trzech grupach (dzieci, dorośli). Zajęcia w sekcji prowadzone są przez nauczycieli posiadających stopnie mistrzowskie aikido nadanych przez Hombu Dojo w Japonii.